Oyun Terapisi Nedir?

Layout Style I
  • Terapi; psikolojik rahatsızlıkların ve hastalıkların tedavisinde kullanılan bir yöntemdir. Depresyon, panik atak, kaygı ve takıntı gibi psikolojik rahatsızlıklar için genel olarak iki tedavi yöntemi vardır: İlki ilaçla tedavidir. Bu tedavi psikiyatristlerce yürütülür. İkinci tedavi şekli ise bir terapist eşliğinde terapi odasında uygulanan çeşitli terapi yöntemidir. Psikolojik hastalıkların ve rahatsızlıkların tedavisinde bilişsel davranışçı terapi, aile terapisi, geştalt terapisi, psikodinamik terapi, şema terapisi gibi çeşitli terapi yöntemleri kullanılır. Bu yöntemlerden biri de oyun terapisidir. Oyun terapisi, daha çok çocuklarda kullanılan bir terapi yöntemidir. 

    Oyun terapisi, özellikle çocuklarda görülen ruhsal rahatsızlıkların ve davranış bozukluklarının, bu alanda eğitim almış uzmanlarca, oyun ya da oyuncaklar yolu ile tedavi edilmesi ve iyileştirilmesidir. 

    Amerika merkezli Oyun Terapisi Derneği’nin (Association for Play Therapy) sitesinde oyun terapisi, “Eğitimli oyun terapistlerinin danışanların psikososyal sorunları engellemelerine ya da çözmelerine, ideal büyüme ve gelişimi gerçekleştirmelerine yardımcı olmak amacıyla, oyunun terapötik gücünden yararlandıkları kişiler arası bir süreç tesis etmek için kuramsal bir modelin sistemli bir biçimde kullanılması” olarak tanımlanmıştır.

    İngiltere merkezli Oyun Terapisi Derneği (British Association for Play Therapist) ise oyun terapisini, “Çocukların davranışlarını değiştirmede, özgüvenlerini geliştirmede, sağlıklı ilişkiler kurmasında çocuklara yardımcı olan etkili bir terapi” olarak tanımlamıştır.

     

    Çocuklarda Neden Oyun Terapisi Kullanılır?

    Konuşmaya, sözel ifade gücüne dayanan ve yetişkinlerde kullanılan klasik terapi yöntemleri çocuklarda pek işe yaramamaktadır. Bunun birkaç nedeni vardır:

    Öncelikle, çocuklar çok hareketlidir. Bir çocuk için, bir seans süresi olan 45 dakika boyunca oturmak zordur. Oyun terapisi yaklaşımlarında ise çocuklar hareketlidir. Bu nedenle oyun terapisi çocukların hareketli yapısına daha uygundur. 

    İkinci olarak, çocuklar içinde eğlence olan etkinlikleri daha kolay devam ettirirler. İçinde eğlenme olmayan etkinliklerden ise sıkılırlar. Klasik terapi yöntemleri çocuklar için eğlenceli değildir. Bu nedenle çocukların terapiye istekle devam etmesi zordur. Oyun terapi yöntemleri ise genel olarak eğlencelidir ve bu terapilerde çocuğun terapiye devamı daha kolay olmaktadır. 

    Son olarak, çocuklar kendilerini kelimelerle pek ifade edemezler. Hem kelime hazneleri dardır, hem de sözel ifadeyi gerektiren bilişsel süreçleri gelişim aşamasındadır. Bir çocuk “Psikolojim bozuldu, içim kaygı ile dolu, zihnimden çıkmayan takıntılar var” diyerek kendini ifade edemez. Yani iç dünyasındaki duygu ve düşüncelerini dile dökmek onun için zordur. Halbuki oyuncaklar çocuğun kelimeleridir. Çocuklar oyuncakları kullanarak iç dünyalarını oyuna yansıtırlar ve yine oyuncaklar yolu ile iç dünyalarındaki karmaşayı çözebilirler. Terapistler çocukların oyunlarını gözlemleyerek hem çocuk hakkında bilgi sahibi olabilirler hem de çocuklara psikolojik sorunların çözümünde yardımcı olabilirler. 

    Çocuklar büyük bir oyun aşkı ile doğarlar. Yetişkinler için konuşmak neyse, çocuklar için de oynamak odur. Ünlü oyun terapistlerinden Garry Landreth bu gerçeği şöyle ifade eder: “Kuşlar uçar, balıklar yüzer ve çocuklar oynar.” Oyun terapisi çocuklar için zaten çok doğal olan bir süreci terapiye çevirdiği için, çocuklar kolaylıkla terapiye gelip, sorunları üzerinde çalışabilirler. 

     

    Oyun Terapisi Hangi Yaş Grubunda Kullanılır?

    Oyun terapisi genel olarak 2-12 yaş çocuklarında kullanılır. Ancak Theraplay yöntemi ergenlerde de kullanılabilmektedir. Bununla birlikte Kum Terapisi ve Kukla Terapisi yetişkinlerde de kullanılan ve etkili sonuçlar veren oyun terapi yöntemlerindendir.

     

    Oyun Terapisini Hangi Sorunlarda Kullanılır?

    Oyun terapisi başta depresyon, kaygı problemleri, takıntılar, davranış sorunları olmak üzere hemen hemen her ruhsal bozuklukta ana tedavi ya da yardımcı tedavi yaklaşımı olarak kullanılabilmektedir. Otizm grubunda yer alan ya da zihinsel yetersizliği olan çocuklarda da kullanılan oyun terapisi yöntemleri vardır.  

     

    Kaynakça:

    • Teber, Mehmet (2015). Çocuk Merkezli Oyun Terapisinin Çocuklarda Görünen Davranış Sorunlarının Çözümüne Etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi.
    • http://www.a4pt.org
    • http://www.playtehrapy.org